การพัฒนาคุณภาพการศึกษา โรงเรียนขนาดเล็ก

การพัฒนาคุณภาพการศึกษา โรงเรียนขนาดเล็ก


 


          เรียนรู้ตามรอยพระยุคลบาท : การพัฒนาคุณภาพการศึกษา โรงเรียนขนาดเล็กด้วยเทคโนโลยีทางไกลผ่านดาวเทียมตามแนวพระราชดำริ (๒)
          ดร.สุทิน ลี้ปิยะชาติ
          พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวทรงตระหนักว่า การศึกษาเป็นปัจจัยสำคัญในการเสริมสร้างและพัฒนาความคิด สติปัญญา ความประพฤติและคุณธรรมของคนในชาติ ซึ่งเป็นกำลังสำคัญในการพัฒนาประเทศต่อไป จึงมีพระราชปณิธานส่งเสริมการศึกษาให้แพร่หลาย ทั้งในเมืองและชนบทที่ทุรกันดาร โดยเฉพาะแก่เด็กยากจน และด้อยโอกาสเพื่อให้มีคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้น
          ในวันนี้ ผมขอนำเสนอกรณีตัวอย่าง ซึ่งเป็นต้นแบบที่ดีงามในการพัฒนาคุณภาพการเรียนการสอนด้วยเทคโนโลยีการศึกษาทางไกลเฉลิมพระเกียรติ ซึ่งเป็นการจัดการเรียนการสอนตามแนวพระราชดำริผ่านดาวเทียมที่พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวทรงมีพระราชดำริให้จัดตั้งขึ้น จนเกิดผลสัมฤทธิ์อย่างเป็นรูปธรรมของโรงเรียนในพื้นที่สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสุพรรณบุรี เขต ๑ ที่พยายามเอาชนะข้อจำกัดเรื่องการขาดแคลนครูที่โรงเรียนต้องเผชิญ คือ มีจำนวนครูไม่ครบชั้น ครูสอนไม่ตรงวิชาเอก และการขาดแคลนสื่อการเรียนการสอน ทำให้เด็กในโรงเรียนขาดโอกาสในการเรียนรู้และพัฒนาตนให้เท่าเทียมกับเด็กนักเรียนในโรงเรียนขนาดใหญ่หรือโรงเรียนที่อยู่ในเมือง
          ด้วยสำนึกในพระมหากรุณาธิคุณอย่างหาที่เปรียบมิได้ ที่พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวพระราชทานการศึกษาทางไกลผ่านดาวเทียมและโครงการอันเนื่องมาจากพระราชดำริต่างๆ แก่พสกนิกรชาวไทย นายอนุสรณ์ ฟูเจริญ ผู้อำนวยการและคณะผู้บริหารการศึกษาสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสุพรรณบุรี เขต ๑ จึงได้นำเทคโนโลยีการศึกษาทางไกลผ่านดาวเทียมมาใช้และประยุกต์เทคโนโลยีสารสนเทศมาใช้เป็นเครื่องมือยกระดับคุณภาพและกระจายโอกาสทางการศึกษาแก่นักเรียน และกำหนดนโยบายให้ครูทุกคนในโรงเรียนขนาดเล็กทุกแห่งจัดการเรียนการสอนในรูปแบบใดรูปแบบหนึ่งใน ๓ ลักษณะ ดังต่อไปนี้
          ลักษณะที่หนึ่ง การจัดการเรียนการสอนทางไกลผ่านดาวเทียม คือ การที่โรงเรียนจัดการเรียนการสอนโดยรับสัญญาณถ่ายทอดสด พร้อมกับโรงเรียนไกลกังวลในพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว อำเภอหัวหิน จังหวัดประจวบคีรีขันธ์
          ลักษณะที่สอง การจัดการเรียนการสอน โดยใช้สื่อการเรียนรู้ ดีวีดี คือ ให้โรงเรียนที่ขาดอุปกรณ์ รับสัญญาณ ดีแอลทีวี จากโรงเรียนไกลกังวล และมีสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาเป็นผู้บันทึกดีวีดี ให้โรงเรียนที่มีเครื่องเล่นดีวีดี หรือ คอมพิวเตอร์จัดการเรียนการสอนอีกทางหนึ่ง
          ลักษณะที่สาม การจัดการเรียนการสอน โดยใช้สื่อ E-Learning คือ ให้สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษารวบรวมสื่อจาก ดีแอลทีวีและสื่ออื่นๆ หลายช่องทาง ให้โรงเรียนำไปใช้จัดการเรียนการสอนโดยผ่านคอมพิวเตอร์และอินเตอร์เน็ต
          วัตถุประสงค์ของการกำหนดนโยบายดังกล่าวนั้นครอบคลุม ๓ ด้าน ได้แก่ ประการแรก เพื่อพัฒนาคุณภาพการจัดการเรียนการสอนด้วยเทคโนโลยีการศึกษาทางไกล ประการที่สอง เพื่อยกระดับผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนของนักเรียนให้สูงขึ้น ประการที่สาม เพื่อเฉลิมพระเกียรติพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวในวโรกาสที่ทรงมีพระชนมายุ ๘๔ พรรษา ณ วันที่ ๕ ธันวาคม ๒๕๕๔
          เป้าหมายในการดำเนินการ เพื่อมุ่งส่งเสริมและสนับสนุนให้โรงเรียนขนาดเล็กในสังกัดทุกแห่งจัดการเรียนการสอนด้วยสื่อเทคโนโลยีทางไกลเฉลิมพระเกียรติ ตลอดจนมุ่งสนับสนุนสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสุพรรณบุรี เขต ๑ เป็นโรงเรียนต้นแบบที่ประยุกต์ใช้เทคโนโลยีทางไกลในการจัดการเรียนการสอนเป็นระบบในโรงเรียนขนาดเล็กทุกแห่ง
          ผลจากการน้อมนำการศึกษาทางไกลผ่านดาวเทียมมาใช้ ทำให้สามารถแก้ปัญหาขาดแคลนครู และยกระดับคุณภาพการศึกษาได้อย่างเป็นรูปธรรม คือ ทำให้โรงเรียนขนาดเล็กสามารถจัดการเรียนการสอนด้วยเทคโนโลยีทางไกล โดยใช้สื่อดีแอลทีวี สื่อดีวีดี สื่อ E-Learning นอกจากนี้ ยังทำให้นักเรียนในโรงเรียนขนาดเล็กมีผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน (คะแนนสอบ NT) ที่ดีขึ้น ตลอดจนมีเครือข่ายสนับสนุนการจัดการศึกษา ได้แก่ มูลนิธิการศึกษาทางไกลผ่านดาวเทียมและผู้ว่าราชการจังหวัดสุพรรณบุรี ดังเช่นที่ นายอนุสรณ์ ฟูเจริญ ได้เล่าให้ฟังถึงเหตุผลการน้อมนำการศึกษาดังกล่าวมาใช้ว่า
          “พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวทรงเป็นครูของแผ่นดินอย่างแท้จริง พระองค์พระราชทานการศึกษาทางไกลผ่านดาวเทียมจากโรงเรียนวังไกลกังวล ซึ่งมีที่เดียวในโลก ช่วยให้โรงเรียนในเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสุพรรณบุรี เขต ๑ สามารถแก้ปัญหาการขาดแคลนครูและนักเรียนได้เรียนกับครูที่มีคุณภาพและมาตรฐานเดียวกับโรงเรียนวังไกลกังวล ซึ่งปรากฏผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนของนักเรียนสูงขึ้น โรงเรียนต่างๆ จึงสนใจนำไปใช้แก้ไขปัญหาของโรงเรียน อันจะช่วยยกระดับคุณภาพการศึกษาของโรงเรียนให้ได้มาตรฐานและเท่าเทียมกัน ตามพระราชประสงค์สืบไป”
          การขยายผลการศึกษาทางไกลผ่านดาวเทียม หลังจากที่ได้ทดลองนำระบบการศึกษาทางไกลผ่านดาวเทียมมาใช้ในพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสุพรรณบุรี เขต ๑ เป็นจำนวนประมาณ ๑๐ แห่งแล้ว ได้มีการขยายผลนำไปใช้กับโรงเรียนทุกแห่งในพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสุพรรณบุรี เขต ๑ รวมทั้งสิ้น ๑๔๖ โรงเรียน และจัดทำคู่มือครู ให้ครูในห้องเรียนได้ทราบบทบาทหน้าที่ของตน ในห้องเรียนที่รับสัญญาณถ่ายทอดทางไกลผ่านดาวเทียมสู่เครื่องรับโทรทัศน์ที่เรียกว่า “ครูตู้” โดยคู่มือครูนี้จะเป็นแนวทางให้ครูใช้ประกอบการเตรียมการสอนล่วงหน้า เพื่อให้คำแนะนำแก่นักเรียนและต้องบันทึกผลการสอนทุกครั้ง เพื่อระบุให้ชัดเจนว่าเด็กคนไหนเรียนไม่ทัน หรือมีปัญหา ในการเรียนอะไร
          ผลสัมฤทธิ์ที่เกิดขึ้นจากการนำระบบการศึกษาทางไกลผ่านดาวเทียมมาใช้ในพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสุพรรณบุรี เขต ๑ พบว่า นักเรียนมีความสนุกกับการเรียน พึงพอใจที่ได้เรียนรู้จากสื่อการเรียนการสอนชั้นเยี่ยม ที่เป็นภาพและกิจกรรมที่หลากหลาย ผู้ปกครองมีความเข้าใจและพึงพอใจ เมื่อเห็นเด็กสนใจเรียนและมีผลการเรียนที่ดีขึ้น รวมทั้งมีวินัยและรับผิดชอบในการแสวงหาความรู้
          ในปัจจุบัน โรงเรียนในสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสุพรรณบุรี เขต ๑ เป็นโรงเรียนต้นแบบการจัดการเรียนการสอนด้วยระบบการศึกษาทางไกล และมีผู้บริหารโรงเรียนจากทั่วประเทศ ได้เดินทางมาศึกษาดูงานของโรงเรียนในเขตนี้เป็นจำนวนมาก เนื่องจากมีโรงเรียนดีเด่นระดับ ๑ ใน ๕ ของประเทศที่ได้ค่าเฉลี่ยในวิชาภาษาไทยสูงถึงร้อยละ ๗๕ ขณะที่ค่าเฉลี่ยทั่วประเทศอยู่ที่เพียงร้อยละ ๕๐ และมีโรงเรียนที่มีผลการประเมินคุณภาพการศึกษาขั้นพื้นฐาน ระดับชั้นประถมศึกษาปีที่ ๓ ปีการศึกษา ๒๕๕๓ ในวิชาภาษาไทย คณิตศาสตร์ และวิทยาศาสตร์สูงขึ้นทุกวิชาถึง ๑๐๒ โรงเรียนจากจำนวนทั้งหมด ๑๔๖ โรงเรียน โดยโรงเรียนที่ประสบความสำเร็จจะมีผู้บริหารที่สามารถบริหารงานอย่างมีประสิทธิภาพ แก้ไขปัญหาต่างๆ ได้ดี
          การพัฒนาคุณภาพการเรียนการสอนโดยใช้ระบบการศึกษาทางไกลผ่านดาวเทียมมาใช้ นับเป็นการแก้ไขปัญหาที่ดำเนินตามรอยพระยุคลบาทในด้านการพัฒนาและเสริมสร้างความเข้มแข็งของการศึกษาอย่างแท้จริง เป็นที่น่ายินดีที่กระทรวงศึกษาธิการและผู้เกี่ยวข้องได้น้อมนำแนวทางพัฒนาคุณภาพการศึกษาโรงเรียนขนาดเล็ก ด้วยเทคโนโลยีทางไกลผ่านดาวเทียมตามแนวพระราชดำริดังกล่าวนี้ ไปสู่การปฏิบัติอย่างจริงจังและเกิดผลสัมฤทธิ์
          นับเป็นการให้ความสำคัญกับการพัฒนาการศึกษาตามแนวพระบรมราโชวาทที่พระราชทานในพิธีพระราชทานปริญญาบัตรของมหาวิทยาลัยวิชาการศึกษาประสานมิตร เมื่อวันที่ ๑๒ ธันวาคม ๒๕๑๐ ความตอนหนึ่งว่า
          “…งานด้านการศึกษาเป็นงานสำคัญที่สุดอย่างหนึ่งของชาติ เพราะความเจริญและความเสื่อมของชาตินั้น ขึ้นอยู่กับการศึกษาของพลเมืองเป็นข้อใหญ่ ตามข้อเท็จจริงที่ทราบกันดีแล้ว ระยะนี้บ้านเมืองของเรามีพลเมืองเพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็ว ทั้งมีสัญญาณบางอย่างเกิดขึ้นด้วยว่าพลเมืองของเราบางส่วนเสื่อมโทรมลงไปในความประพฤติและจิตใจ ซึ่งเป็นอาการที่น่าวิตก ถ้าหากยังคงเป็นอยู่ต่อไปเราอาจจะเอาตัวไม่รอด ปรากฏการณ์เช่นนี้ นอกจากเหตุอื่นแล้วต้องมีเหตุมาจากการจัดการศึกษาด้วยอย่างแน่นอน? เราต้องจัดงานด้านการศึกษาให้เข้มแข็งยิ่งขึ้น”


          ที่มา: http://www.siamrath.co.th